NASA ve Diyanet Bütçe kıyaslamaları

Sosyal medyanın gündemine oturan paylaşımlarındaki doğruları yanlıştan ayırt eden "Medya okur yazarlığını" yaygınlaştıran, doğruluk kontrol ağı "Teyit.org" Nasa ile Diyanet'in bütçelerinin aynı olduğu haberini araştırdı. İddia : NASA’nın yıllık bütçesi 11 milyarken, Diyanet’inki 9 milyar.

+2
Haber albümü için resme tıklayın

Teyit'in haberinde  Diyanet İşleri Başkanlığı’nın NASA ile kıyaslanmasına dayalı iddialar incelemeye alındığında, soayal medya paylaşımlarının" iki kurumun bütçelerinin yarıştırılması çabalarına odaklanıyor" tespiti yapılırken, "Bunlar Teyit’e iki kurumun kıyaslanmasıyla ilgili gelen ihbarlar arasında en sık rastlanan iddiaları oluşturuyor ve bütçeler arasındaki farklarda yoğunlaşıyorlar." denildi.

Bu kıyaslamalar sırasında yapılan en yaygın hata, iki kurumun bütçelerinin farklı para cinsinden oluşu. İkinci yaygın hataysa kurumlara kamu bütçesinden ayrılan payla, toplam bilançolarının karıştırılması. 

 Diyanet İşleri Başkanlığı’na genel kamu bütçesinden 2019 yılı için ayrılan pay, 10,4 milyar Türk lirası, bu rakam iddianın ortaya atıldığı 2018 yılında ise 8,3 milyar Türk lirası idi. NASA’ya ABD genel bütçesinden ayrılan pay ise 19,9 milyar Amerikan doları, yani 11 Kasım 2019 tarihli kur ile yaklaşık 113 milyar Türk lirası. Yıllar içinde dolar TL kuru ve kurumların bütçesi değişse de, bu hatanın sıklıkla tekrar edildiğini görüyoruz. 

Ancak ekonomik büyüklükleri birbirinden oldukça farklı iki ülkede bu kıyas sağlıklı olmayabilir, bu nedenle toplam bütçeden aldıkları payı araştırmak daha anlamlı. 2019 itibariyle NASA, ABD’nin yıllık toplam federal bütçesinden yüzde 0,49 pay alıyor, Diyanet’in toplam bütçeden aldığı paysa yüzde 1,08 ile birçok bakanlıktan daha fazla

Dahası, kurumlar giderleri için bu bütçelerle bağımlı değil. Yani bir kuruma merkezi bütçeden ayrılan pay, o kurumun yıllık bilançosunun tamamını oluşturmuyor. Ek ödenek alınabiliyor, ya da kurumlar kendileri kaynak yaratabiliyor. Bunlara yıllık faaliyet raporlarından erişilebiliyor. Örneğin Diyanet’in döner sermaye işletmesi 2018 yılında sadece dini eserlerin satışından 34 milyon lira gelir elde etmiş. 

Yani her iki kuruma merkezi bütçeden ayrılan para, aldıkları pay ve toplam bilançoları kıyaslandığında, 11 Kasım 2019 TL dolar kuru dikkate alınarak genel tablo şu şekilde: 

Diyanet ve NASA’nın yıldan yıla bütçe artışlarına baktığımızda ise, Diyanet’in oransal olarak NASA’yı solladığını görebiliyoruz. 

Sayıştay’a göre Diyanet’in 2018 yılında fazladan 3,2 milyar TL harcadığı iddiası da doğru. Konuyla ilgili hem Sayıştay raporu, hem de Diyanet faaliyet raporu aynı tutara işaret ediyor. 

Böyle bakınca, kurumların bütçelerine ilişkin ortaya atılan iddiaların çoğunlukla gerçeği yansıtmadığını söyleyebiliriz. Diğer yandan, NASA’nın yıllık bütçesi Diyanet’in katbekat üzerinde olsa da, merkezi bütçeden ayrılan pay göz önünde tutulursa, Diyanet’in tabağındaki dilim daha büyük ve giderek de büyüyor. 

29 Kasım 2019 - Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Türkiyem TV Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Türkiyem TV hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Ankara Markaları

Türkiyem TV, Ankara ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (312) 220 00 44
Reklam bilgi


Anket Önümüzdeki süreçte herhangi bir erken seçim olacağını düşünüyor musunuz?